{"id":770,"date":"2025-03-31T18:16:44","date_gmt":"2025-03-31T18:16:44","guid":{"rendered":"https:\/\/journal.pedaqoq.az\/?p=770"},"modified":"2025-05-30T13:33:53","modified_gmt":"2025-05-30T13:33:53","slug":"tehsilin-keyfiyyetinin-qiymetlendirilmesinin-metodologiyasi-ve-texnologiyasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/journal.pedaqoq.az\/?p=770","title":{"rendered":"T\u018fHS\u0130L\u0130N KEYF\u0130YY\u018fT\u0130N\u0130N Q\u0130YM\u018fTL\u018fND\u0130R\u0130LM\u018fS\u0130N\u0130N METODOLOG\u0130YASI V\u018f TEXNOLOG\u0130YASI"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-text-align-center\">S\u0259nub\u0259r \u018fhm\u0259dova<br>\u0411\u0430\u043a\u0438\u043d\u0441\u043a\u0438\u0439 \u0441\u043b\u0430\u0432\u044f\u043d\u0441\u043a\u0438\u0439 \u0443\u043d\u0438\u0432\u0435\u0440\u0441\u0438\u0442\u0435\u0442,<br>E-mail: aliyakadimova2@gmail.com<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\"><strong>Abstract.<\/strong>&nbsp;The article deals collocations of metaphorical names of plants and comparative collocations. Analysis of the material allowed the author of the article to establish that for the languages studied, it is characteristic to use plant names in a figurative sense in metaphorical modeling with different degrees of activity to characterize external, internal features, mental, moral and ethical qualities, human behaviour, etc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\"><strong>Keywords:<\/strong>\u00a0<em>model, quality, methodology, technology, education, teaching<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">Qloballa\u015fma d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 ba\u015f ver\u0259n inki\u015faf h\u0259r bir sah\u0259y\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rdiyi kimi t\u0259hsil\u0259 d\u0259 \u00f6z t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rmi\u015f, t\u0259sirsiz ke\u00e7m\u0259mi\u015fdir. T\u0259hsil \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259r kimi g\u00fccl\u00fc t\u0259sir\u0259 malikdir. M\u0259hz b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t bel\u0259 bir q\u0259rara g\u0259lmi\u015fdir ki, t\u0259hsil n\u0259tic\u0259sind\u0259 in-sanlar aras\u0131ndak\u0131 avaml\u0131\u011f\u0131, cahilliyi aradan qald\u0131rmaq olar. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 d\u0259 t\u0259hsil art\u0131q d\u00fcnyada b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. H\u0259m\u00e7inin respublikam\u0131zda da b\u00fct\u00fcn bunlarla \u0259laq\u0259dar olaraq, t\u0259hsil\u0259 v\u0259 t\u0259hsil n\u0259tic\u0259sind\u0259 qazan\u0131lm\u0131\u015f m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r\u0259 t\u0259l\u0259bat artd\u0131\u011f\u0131n-dan t\u0259hsilin yenil\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 v\u0259 yenil\u0259\u015fm\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u00fct\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 cavab ver\u0259n m\u00fct\u0259x\u0259ssis haz\u0131rlanmas\u0131na ehtiyac duyulmu\u015fdur. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 Az\u0259rbaycan Respu-blikas\u0131nda t\u0259hsilin h\u0259m m\u0259zmunu, h\u0259m mahiyy\u0259ti, h\u0259m keyfiyy\u0259ti, h\u0259m d\u0259 m\u0259qs\u0259di ye-nil\u0259\u015fm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Bu g\u00fcn t\u0259hsil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda strateji sah\u0259 kimi diqq\u0259ti c\u0259lb edir. Bel\u0259 ki, Az\u0259rbaycanda t\u0259hsil sisteminin t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck diqq\u0259t yetirilir. M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 modernl\u0259\u015fm\u0259nin t\u0259hsil sistemin\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259r kimi n\u00fcfuz etm\u0259si inki\u015fafa nail olma\u011fa \u015f\u0259rait yaratm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130nki\u015faf\u0131m\u0131z\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 t\u0259hsilin modernl\u0259\u015fm\u0259si m\u00fch\u00fcm yer tutur. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 dem-okratik v\u0259 h\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259t kimi \u00f6z\u00fcn\u00fcn t\u0259hsil sistemini inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259hsil sis-temin\u0259 inteqrasiya edilm\u0259sini \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. B\u0259s buna s\u0259b\u0259b n\u0259dir? \u00c7\u00fcnki t\u0259hsilin modernl\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259 ba\u015fl\u0131ca m\u0259qs\u0259d h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf etmi\u015f \u015f\u0259xsiyy\u0259tin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131ndan ibar\u0259tdir. T\u0259hsilin modern-l\u0259\u015fdirilm\u0259si sistemi t\u0259hsil sistemind\u0259 yeni qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 modelinin yarad\u0131lmas\u0131na t\u0259kan ver\u0259r\u0259k \u015f\u0259rait yaratm\u0131\u015fd\u0131r. T\u0259hsild\u0259 keyfiyy\u0259tin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sinin yeni modeli m\u0259hz t\u0259hsilin modernl\u0259\u015fdirilm\u0259sinin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r. T\u0259hsil\u0259 ayr\u0131lan investisiyalar\u0131n ilb\u0259il artmas\u0131 keyfiyy\u0259tin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 nail olma\u011fa imkan vermi\u015fdir. T\u0259hsilin keyfiyy\u0259tinin d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si prosesin s\u0259m\u0259r\u0259 verm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015fdir. Bu bax\u0131mdan t\u0259hsil\u0259 sistem-li yana\u015fmaq v\u0259 onun inki\u015faf\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si t\u0259hsil sisteminin apar\u0131c\u0131 strateji h\u0259d\u0259fl\u0259rind\u0259n biridir. T\u0259hsilin keyfiyy\u0259tinin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si d\u0259 yeni mexanizm v\u0259 ya standartlara \u0259saslanaraq ba\u015f verir. T\u0259hsild\u0259 keyfiyy\u0259tin \u0259ld\u0259 olunmas\u0131 v\u0259 y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si il\u0259 s\u0131x ba\u011fl\u0131d\u0131r. T\u0259hsilin keyfiyy\u0259tinin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si kvalimetrik \u00fcsul il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir. \u00c7a\u011fda\u015f elm sah\u0259si olan kvalimetriya v\u0259 onun t\u0259rkib hiss\u0259l\u0259ri t\u0259hsilin keyfiyy\u0259tinin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si i\u015find\u0259 m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. T\u0259hsild\u0259 keyfiyy\u0259tin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fclm\u0259si i\u015find\u0259 kvalimetriya m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. T\u0259hsilin keyfiyy\u0259t s\u0259viyy\u0259sinin \u0259ld\u0259 olunmas\u0131 m\u0259hz onun d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. T\u0259hsilin keyfiyy\u0259tinin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si \u00f6z\u00fcnd\u0259 bir s\u0131ra komponentl\u0259ri birl\u0259\u015fdirir. T\u0259hsilin keyfiyy\u0259tinin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si komponentl\u0259ri bunlard\u0131r: qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259, qiym\u0259tverm\u0259 v\u0259 qiym\u0259t. Qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 dedikd\u0259, t\u0259hsilalan\u0131n t\u0259lim f\u0259aliyy\u0259tinin n\u0259tic\u0259l\u0259rinin m\u0259qs\u0259d\u0259m\u00fcvafiqliyinin \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131, ayd\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Qiym\u0259tver-m\u0259 is\u0259 t\u0259hsilalan\u0131n t\u0259lim f\u0259aliyy\u0259tinin m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n, keyfiyy\u0259ti m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259n k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisidir. Qiym\u0259t &#8212; t\u0259hsilalan\u0131n t\u0259lim f\u0259aliyy\u0259tinin n\u0259tic\u0259sin\u0259 uy\u011fun olaraq keyfiyy\u0259tin r\u0259q\u0259m, simvol v\u0259 dig\u0259r vasit\u0259l\u0259rl\u0259 ifad\u0259sidir. T\u0259h-silin keyfiyy\u0259tinin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si m\u0259hz nailiyy\u0259tl\u0259rin \u0259ld\u0259 olunub \u00f6l\u00e7\u00fclm\u0259si il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir. Apar\u0131lan islahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 t\u0259hsilin keyfiyy\u0259ti y\u00fcks\u0259lmi\u015fdir, amma buna n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 nail olunmas\u0131 is\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t t\u0259l\u0259b etmi\u015fdir. T\u0259hsil m\u00fc\u0259ss\u0259sil\u0259rinin keyfiyy\u0259tinin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si standartlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir. T\u0259hsilin keyfiyy\u0259tinin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si g\u0259l\u0259c\u0259yin t\u0259minat\u0131 kimi isiqam\u0259tl\u0259nmi\u015fdir. Bu g\u00fcn respublikam\u0131z\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259hsild\u0259ki keyfiyy\u0259tin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si t\u0259\u015fkil edir. Keyfiyy\u0259tin is\u0259 \u0259ld\u0259 olunub v\u0259 onun d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si prosesi bu g\u00fcnki is-lahatlar\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f vermi\u015fdir. Bu islahatlar keyfiyy\u0259tin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 inki\u015fafa nail olma\u011fa yol a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 keyfiyy\u0259t m\u0259hz \u00f6n\u0259mli faktorlardan biridir. Prof. A. O. Mehrabov yaz\u0131r: \u201cKvalimetriya elminin t\u0259rkib hiss\u0259l\u0259ri (komponentl\u0259ri) a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lard\u0131r: 1. \u00dcmumikvalimetriya; 2. X\u00fcsusi kvalimetriya; 3. \u018fyani (konkret) kvalimetriya. T\u0259hsilin keyfiyy\u0259tinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 onun keyfiyy\u0259tinin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si mexanizml\u0259rinin i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanmas\u0131 respublikam\u0131zda t\u0259hsilin s\u0259viyy\u0259sinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 yolu il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir. B\u0259z\u0259n is\u0259 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq m\u0259qs\u0259di tam yerin\u0259 yetiril\u0259 bilmir v\u0259 bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u0259 ziddiyy\u0259tli bir m\u00fchit yaran\u0131r. T\u0259hsilin keyfiyy\u0259tinin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259rk\u0259n t\u0259hsil\u0259 ayr\u0131lan v\u0259saitl\u0259rin n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmas\u0131 m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Bel\u0259 oldu\u011fu t\u0259qdird\u0259 is\u0259 t\u0259h-silin keyfiyy\u0259tinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si problem kimi qar\u015f\u0131ya \u00e7\u0131x\u0131r v\u0259 bununla da m\u0259qs\u0259d tam yerin\u0259 yetiril\u0259 bilmir. T\u0259bii ki, t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259sinin f\u0259aliyy\u0259tinin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si d\u00f6-vl\u0259t n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irilir. Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259sind\u0259 t\u0259h-silin keyfiyy\u0259ti qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259rk\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n faktorlar n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r. T\u0259hsilin keyfiyy\u0259tinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si mexanizminin yarad\u0131lmas\u0131 bir s\u0131ra prinsipl\u0259r \u0259sas\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irilir. Bel\u0259 ki, t\u0259hsilin keyfiyy\u0259tinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn apar\u0131lan is-lahatlar, ayr\u0131lan v\u0259saitl\u0259r \u0259sas\u0259n t\u0259hsil prosesinin gedi\u015fin\u0259 g\u00f6r\u0259 yox, onun n\u0259tic\u0259si v\u0259 t\u0259hsilalanlar\u0131n t\u0259lim nailiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">\u0130stifad\u0259 olunmu\u015f \u0259d\u0259biyyat \/ References<\/p>\n\n\n\n<p><em>1. C\u0259bray\u0131lov \u0130.H.T\u0259hsilin modernl\u0259\u015fdirilm\u0259sinin elmi-n\u0259z\u0259ri probleml\u0259ri. Bak\u0131: \u201cM\u00fct\u0259rcim\u201d, 2015, 452 s.<\/em><br><em>2. \u018fs\u0259dova, \u015e.Q\u0259ribov, T.\u0130smay\u0131lova,M.Kaz\u0131mov, F.H\u0259s\u0259no\u011flu. T\u0259hsilin idar\u0259 edilm\u0259sinin aktual probleml\u0259ri. Bak\u0131, 2016, 220s.<\/em><br><em>3. Mehrabov A.O. Az\u0259rbaycan t\u0259hsilinin m\u00fcasir probleml\u0259ri. Bak\u0131: M\u00fct\u0259rcim, 2007, 448 s.<\/em><br><em>4. Mehrabov A.O.Keyfiyy\u0259tli t\u0259dris prosesinin qurulmas\u0131nda innovasiyalar\u0131n rolu \/\/ Az\u0259rbaycan m\u0259kt\u0259bi, 2007, \u2116 4.5. Mehrabov A.O.M\u00fcasir t\u0259hsilin konseptual probleml\u0259ri. Bak\u0131: M\u00fct\u0259rcim, 2010, 510 s<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u0259nub\u0259r \u018fhm\u0259dova\u0411\u0430\u043a\u0438\u043d\u0441\u043a\u0438\u0439 \u0441\u043b\u0430\u0432\u044f\u043d\u0441\u043a\u0438\u0439 \u0443\u043d\u0438\u0432\u0435\u0440\u0441\u0438\u0442\u0435\u0442,E-mail: aliyakadimova2@gmail.com Abstract.&nbsp;The article deals collocations of metaphorical names of plants and comparative collocations. Analysis of the material allowed the author of&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":840,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-770","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mtt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/journal.pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/770","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/journal.pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/journal.pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/journal.pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/journal.pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=770"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/journal.pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/770\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/journal.pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/840"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/journal.pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=770"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/journal.pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=770"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/journal.pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=770"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}